logo

 

fgfacebooktwitter

isveren

  • PDF

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde Bir Değişiklik Olmazsa, 6111 Sayılı Yasa Yeni Bir Adaletsizliğe Sebep Olacak.

6111 sayılı yasa ile işletmelere ödeme kolaylıkları getirildiği gibi, önceden gelen birçok sorunların da çözüme kavuşturulmasının öngörüldüğü, ancak tek yanlı bir düşünce sistemi içersinde hazırlanmış olması nedeniyle de, bu yasa ile işletmelerin birçok sorununa çözüm bulunurken, bu sorunların çözümü için yapılması istenilen muhasebe işlemlerinin başka sorunların doğmasına sebep olduğunu daha önce yazmıştım. 

Sözü edilen bu sorunlar, “6111 Sayılı Yasa, Teknik İflasa Sebep Olabilecek” ve Ortağı Olduğu Şirkete Olan Borcu, 6111 Sayılı Yasa Kapsamında Vazgeçilen Şirketleri Bekleyen Bir Tehlike” başlıkları altında izah edilmeye çalışılmıştı.

Açıklanmaya çalışılacak bu yeni durum ile, “6111 Sayılı Yasa, Teknik İflasa Sebep Olabilecek” başlıklı yazımızda açıklanan konu doğrudan alakalı olduğu için söz konusu yazıda belirtilen hususları bir defa daha hatırlamakta yarar vardır.

Bu yazıda, “… kayıtlarda yer aldığı halde işletmelerde mevcut olmayan emtialar ve kasa mevcutları ile işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki ödünç verme ve benzer nedenlerle ortaya çıkan ortaklardan alacakların, emtialar için fatura düzenlemek, kasa mevcutları ve ortaklardan alacaklar için ise beyan etmek suretiyle kayıtların fiili duruma uygun hale getirilmesine imkan verildiği,

Kayıtlarda yer aldığı halde işletmede bulunmayan emtia için kesilecek fatura için aktifte oluşacak artışın herhangi bir şekilde tespit edilememesi halinde, bu tutarın “689 - Diğer Olağan Dışı Gider ve Zararlar” (Beyannamenin düzenlenmesi sırasında kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınacaktır.) hesabına borç kaydı yapılacağı,

Yine kayıtlarda yer aldığı halde işletmede mevcut olmayan kasa mevcutları ile işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki ödünç verme ve benzer nedenlerle ortaya çıkan ortaklardan alacakların, karşı hesabına da “689 - Diğer Olağan Dışı Gider ve Zararlar” (Beyannamenin düzenlenmesi sırasında kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınacaktır.) hesabına borç kaydı yapılacağı,

Bu uygulama ile kayıtlarda yer aldığı halde işletmelerde mevcut olmayan emtialar, kasa mevcutları ve ortaklardan alacakların karşılığı olan ve kayıtlara kanunen kabul edilmeyen gider olarak yazılacak miktarlar, sonuçta işletme beyanlarında ticari kara ilave edilerek ya da ticari zarardan düşülerek mali kar / zararın tespitinde dikkate alınacak ise de, pek çok işletmenin mali tablolarında çok ciddi miktarlarda bir ticari zararın doğmasına sebep olacağı ve bunun öz kaynakları azaltacağı için bu durumdaki şirketler aleyhine bir sonuç doğuracağı, T.T.K.’nun 324. maddesi bağlamında da teknik iflasın gündeme gelebileceği,

Bunun yanında da aynı yasada, işletmelerde mevcut olduğu halde kayıtlarda yer almayan emtiaların beyan edileceği, beyan edilecek bu stok miktarının aktiflere alınacağı, beyan edilecek bu stok miktarı karşılığının ise, öz kaynaklar altında kayıtlara alınacağı, bunun öz kaynakları artıracağı için bu durumdaki şirketler lehine bir sonuç doğacağı…,” belirtilmişti.

Buradan görüleceği üzere, 6111 sayılı yasadan yararlanan farklı işletmelerden birinde, öz kaynakları lehine bir sonuç doğarken, diğerinde ise bunun tam tersine bir sonuç olmuştur. 

Bir başka deyişle, bir sorunun çözümü için yasada yapılması istenilen bir muhasebe işlemi sonucunda varılan yeni durum ile bir firmanın öz varlığında artış, diğerinde ise bir azalma meydana gelmiştir.

Bu, birçokları için bir şey ifade etmeyebilir.

Ancak ihaleli iş yapanlar açısından bu, çok şeydir.

Bilindiği gibi, yapım işleri uygulama yönetmeliği var.

Bu yönetmeliğe göre, ihaleye girecek olanların bilanço ve gelir tablolarının belli kriterleri taşıması gerekiyor.

Bu yönetmeliğe göre, aranılan bilanço kriterleri;

“ … a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir.),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir.),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

yeterlik kriterleri olarak öngörülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır. Sunulan bilançolarda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi zorunludur.

(3) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. …”

Şeklindedir.

Şayet siz bu yönetmelikte belirtilen kriterleri taşımıyorsanız ihalelere giremezsiniz.

Girmiş olsanız da, bilançonuz yeterli görülmeyeceği için işi alamazsınız.

Birde boşu boşuna masraf yapmış olursunuz.

Bu da, faaliyetinin tamamını ya da önemli bir bölümü ihaleli işler olan işletmelerin önümüzdeki yıl için ihalelere giremeyeceği, girmiş olsa da bilançosu yeterli görülmeyeceği için iş alamayacağı, bu durumda bu firmaların kepenk kapatmak zorunda kalabileceği, bunun karşısında da belki bu kriterleri daha önce taşımayan karşı birçok firmanın da bu yeni durum ile sonradan bu kriterleri taşıyacağı için bu firmalar adına da önemli bir avantaj anlamına geleceği, bu sonucun adaletli olduğunun söylenemeyeceği muhakkaktır.

Yasa yoluyla böyle adaletsiz bir sonuca sebep olmamak için, en azından bu yönetmelikte belirtilen kriterlere bir parantez içi hüküm eklenerek bu yeni durumun bilançoya olan etkisi arındırılmak suretiyle bu sonuca mani olunmalıdır.

Daha zaman var.

Ancak kalan zamandan daha fazla bir zaman geçmiş olmasına rağmen hala bir adım atılmış değildir.

Unutulmuş olabileceğini düşünmüyoruz.   

Sevgi ve Saygılarla,

Sami Okutan

S.M.Mali Müşavir

Baş Denetçi

sami.okutan_01@mynet.com